Өзбекстан ҳәм Қарақалпақстан тарийхы

Бердақ атындағы Қарақалпақ мəмлекетлик университети тарийх ҳəм ҳуқық факультети  «Өзбекстан ҳәм Қарақалпақстан тарийхы» кафедрасы
Өзбекстан ҳәм Қарақалпақстан тарийхы кафедрасы 1989-жылы шөлкемлестирилди. 1989-1999-жыллары аралығында профессор Қ.Сарыбаев, доцент А.Өтемисов, тарийх илимлериниң кандидаты. Х.Палўаниязов, доцент Қ.Тәңирбергенова ҳәм доцент М.Сейтимбетов, 2011-2016 жыллары доцент Ж.Ҳәкимниязов кафедра баслығы лаўазымында ислеп келди. 2016-жылдан баслап кафедраға доцент С. Сайманов басшылық етип келмекте. Ҳәзирги ўақытта кафедрада профессор Б.Қощанов, тарийх илимлериниң кандидатлары, доцентлер   М.Сейтимбетов, Ж.Ҳәкимниязов, Қ.Тәңирбергенова, А.Қудияров,  М.Сейтназаров, С.Сайманов, ассистентлер Д.Қосымбетова, С.Алламуратова, Ҳ.Өтегенов, Ж.Төрениязов, А.Матжанов, Ж.Айтмуратова, М.Раматуллаев, Д.Жуманиязовлар лекция ҳәм семинар сабақларын оқытпақта.
1991-2010-жыллары кафедра ағзаларынан М.Сейтимбетов, Ж.Ҳәкимниязов, А.Қудияров, С. Сайманов, С.Сулаймановлар  кандидатлық диссертациясын қорғады.
Кафедра тарийхында белгили илимпазлар академик Сабыр Камалов, тарийх илимлериниң доценти, профессор Шерип Бабашев, тарийх илимлериниң кандидаты, профессор Қтайбек Сарыбаев, тарийх илимлериниң доцентлери Жуматай Арзыханов,Ғайратдин Наймов, Айназар Утемисов, тарийх илимлериниң кандидатлары Қурбанбай Қәлимбетов,Кошмурат Палўаниязовлардың хызметлери айрықша.
Кафедрада тарийх бағдары бойынша (мәмлекетлер ҳәм регионлар) ҳәм Өзбекстан тарийхы қәнигелиги бойынша жоқары мағлыўматлы қәнигелер таярланады. Кафедра ағзалары «Қарақалпақстанның социаллық-экономикалық ҳәм жәмийетлик-сиясий  раўажланыўы (XIX әсирдиң екинши ярымы - XX әсирдиң  басы)» темасындағы илимий жумыс алып бармақта.
Кафедрада ағзаларының баспада жәрияланған илимий монографиялары ҳәм мийнетлери: Жәмәәтлик авторлары «Өзбекстан жаңа тарийхы» 1-3 том, С.Камалов, Б.Қощанов (Ташкент -2000), «Қарақалпақстанның жаңа тарийхы», Б.Қощанов, М.Сейтимбетов, Қ.Тәңирбергенова  (Нөкис-2003);  «Қарақалпақлардың мәмлекетлиги ҳәм халық болып қәлиплесиўи тарийхы», С.Камалов (Нөкис-2001); «Право на вторжение», Б.Қощанов (Нөкис-1993); «Қарақалпақстанда уллы ўатандарлық урыс жылларында халықтың ден саўлығын қорғаў тарийхынан» Б.Қощанов (Нөкис-1996); «Революция? Вторжение? События в Хивинском ханстве в 1919-1920 гг.», Б.Қощанов (Нөкис-1997); «Зарубежная и отечественная историография истории Туркестана, Хорезма и Каракалпакстана в первой четверти ХХ века» Б.Кощанов (Нукус, 1997); «Музыкальная культура Каракалпакстана 1950-2005 гг.» Б.Кощанов (Нукус, 2008); «Әжинияз шығармалары – тарийхый дерек» Б.Қощанов, Нөкис, 2014, «Очерки новейшей истории Республики Каракалпакстан» Б.Қощанов (Нукус, 2015), «Қарақалпақстан биринши жәҳән урысы жылларында» Б.Қощанов, Х.Өтегенов (Нөкис, 2015) «Қарақалпақстанда темир жол қурылысы тарийхынан », М.Сейтимбетов, (Нөкис-1993 ); «Тарийх-өзлигимизди аңлаўдың негизи » (Нөкис -1999); «Городище Давкескен Вазир», Ж.Ҳәкимниязов (Нөкис -1998); «Қарақалпақстанның әжайып жети естелиги», Ж.Ҳәкимниязов «Бердақ дәўириндеги қорған қалалар» (Нөкис -2015);  (Нөкис-2004); «Шымбай пахта тазалаў заводы тарийхынан» А.Қудияров (Нөкис -2001) ҳ.т.б.
Өзбекстан ҳәм Қарақалпақстан  тарийхы кафедрасы басқада илимий мекемелер менен турақлы түрде байланыс алып барып атыр. Өзбекстан Респувликасы Илимлер Академиясы, Өзбекстан Миллий университетиниң тарийх факультети, Самарқанд археология институты,  Өзбекстан Республикасы Илимлер Академиясы Қарақалпақстан бөлими гуманитар пәнлер илим-изертлеў институты ҳәм тағы басқалар.
Төмендеги оқыў–методикалық қолланбалар басылып шықты: «Өзбекстан ҳәм Қарақалпақстан тарийхы» М.Сейтимбетов, А.Қудияров, (Нөкис-2000) «Өзбекстан тарийхы»,  Ж.Ҳәкимниязов «Өзбекстан тарийхы» М.Сейтимбетов Қ.Тәңирбергенова,  А.Қудияров, (Нөкис-2000); «Өзбекстан ҳәм Қарақалпақстан тарийхы» Ж.Ҳәкимниязов, М.Сейтимбетов, А.Қудияров, С.Сайманов, (Нөкис-2003); «Өзбекстан ҳәм Қарақалпақстан тарийхы» (арнаўлы сыртқы бөлим студентлери ушын), Ж.Ҳәкимниязов, М.Сейтимбетов, А.Қудияров, С.Сайманов, (Нөкис-2003), «Өзбекстанда саўда қатнасықлары ҳәм исбилерменлик тарийхы» методикалық қолланба, А.Қудияров, (Нөкис-2009);  «Өзбекстанда саўда қатнасықлары ҳәм исбилерменлик тарийхы» оқыў методикалық қолланбаларын  (Нөкис -2010); А.Қудияров, «Шымбай тарийхы ҳаққында» (Нөкис -2013); «Қарақалпақстанда китапханлар тарийхынан» (Нөкис- 2013);  «Әмиўдәрья ҳәм Арал суў жолларының өтмиши ҳәм бүгинги күни» (Нөкис, 2015), «Қарақалпақстан тарийхнамасы. Ең жаңа дәўир» (Нөкис, 2016). Кафедра ағзалары «Қарақалпақстан тарийхы» бойынша факультетлер аралық ҳәм тарийх бакалавр ушын оқыў бағдарламасын баспа сөзде жәриялады. Кафедра ағзалары  менен биргеликте  2014-жыл «Қарақалпақстанның ең жаңа тарийхының әҳмийетли машқалалары» темасындағы Республикалық илимий конференциясы, ҳәм 2016-жыл  «Әмир Темурдың Орта Азия тарийхында тутқан орны ҳәм роли» темасындағы Республикалық илимий теориялық  конференциясы. 2016 жыл  Қубла арал бойы өтмиши ҳәм бүгини темасында Республикалық илимий теориялық  конференциясы 2018 жыл 25 апрел куни “Қарақалпақстанның   ең жаңа тарийхының актуаль мәселелери” темасында  республика илмий-әмалий  конференция өткизилди.
Бүгинги күнде   илмий-изертлеў институтлары ҳамде босқа қәнигеликтеги шөлкемлер социал-гуманитар пәнлери, профессор-оқытыўшылар, илмий хызметкерлер, докторантлар ҳәм еркин излениўшилер ҳам магистрантлар тәрепинен Қарақалпақстанның ғәрезсизлик дәўири  тарийхы бойынша матриаллары топланбақта.

Кафедрада ислеп атырған илимий дəрежеге ийе болған профессор-оқытыўшылар

Сайманов Султанбай Сырғабаевич, тарийх илимлериниң кандидаты, доцент 1971-жылы 30-сентябрь айында  Нөкис қаласында  туўылған. 1993-жылы Қарақалпақ мəмлекетлик университетин  тамамлаған. Қəнигелигит тарийхшы.  2001 жылы «Қоңырат қаласы тарийхы (XVIII-XIXәсир I-ярымы)» темада кандидатлық  диссертациясын  жақлады.  40 дан аслам илимий мийнетлери жарияланды. 2004-2016 жыллары    ишки бақлаў ҳәм  мониторинг бөлим баслығы болып исследи. 2016-жылдан Өзбекстан ҳәм Қарақалпақстан тарийхы» баслығы.


Қощанов Бахыт Абдикеримович, тарийх илимлериниң докторы, профессор. 1958-жылы 2-июньде Қараөзек районында туўылған. 1980-жылы Қарақалпақ мəмлекетлик университетин тамамлаған.  Қəнигелиги тарийхшы.
1988 жылы Москва қаласында «Туркистан 1918-1920-жылларда» темада кандидатлық, 1995 жылы «Түркистан 1917-1922 жылларда» темада докторлық диссертациясын жақлады.  300 ге жақын илимий мийнетлери жарияланды. Соның ишинде 15 монография, 3 сабақлық, 2 оқыў қолланбасы баспадан шықты. 11 тарийх илимлеринин кандидатын таярлады. 2015-жылдан «Өзбекстан ҳәм Қарақалпақстан тарийхы» кафедрасы профессоры  лаўазымында  ислеп атыр .


Ҳакимниязов Жолмурза Хожабекович ,тарийх илимлериниң кандидаты, доцент 1963-жылы 1-сентябрьде  Шымбай районында туўылған. 1990-жылы Қарақалпақ мəмлекетлик университетин тамамлаған. Қəнигелиги тарийхшы. 1999 жылы ҚМУ аспирантурасының сыртқы бөлиминде оқыған.
1999 жылы  «Орта әсирлер Хорезмдеги жәмәәтлик ҳәм сыйыныў қурылыслары (1999- ж)» темасында кандидатлық диссертациясын жақлады. 70 ке жақын илимий мийнетлери жарияланды. Соның ишинде 2 монография, 5 оқыў қолланбасы баспадан шықты.2016-жыллары Қарақалпақ мəмлекетлик университетинде «Өзбекстан ҳәм Қарақалпақстан тарийхы» кафедрасының доценти.

Сейтимбетов Мыңсызбай Казакбаевич, тарийх илимлериниң кандидаты, доцент 1960-жылы 29-сентябрьде Мойнақ районында туўылған. 1983-жылы Қарақалпақ мəмлекетлик университетин  тамамлаған. Қəнигелиги тарийхшы.   1995 жылы «Қарақалпақстанда темир жол қурылысы» (1947-1975жж.)» темада    кандидатлық диссертациясын жақлады. 50 ден аслам илимий мийнетлери жәрияланды. Соның ишинде 2 монография,  2 оқыў қолланбасы баспадан шықты. 2015-жылдан баслап кафедра доценти.



Қудияров Алишер Раметуллаевич, тарийх илимлериниң кандидаты, доцент. 1966-жылы 29-январьда  Шымбай районында туўылған. 1990-жылы Қарақалпақ мəмлекетлик университети тамамлаған. Қəнигелиги тарийхшы.1999 жылы «Шымбай қаласы тарийхы (XIX-XX әсир баслары)» темасында кандидатлық диссертациясын жақлады. 60 ден аслам илимий методикалық мийнетлери жарияланды. Соның ишинде 1 монография, 3 оқыў қолланбасы баспадан шықты. 2012-жылдан баслап кафедра доценти.



Сейтназаров Муратбай Серназарович, Тарийх илимлериниң кандидаты 1953-жылы 15-март айында Кегейли районында туўылған. 1978- жылы Қарақалпақ мәмлекетлик университетиниң Дене тәрбия факультетин тамамлап, 1991-жылы Қарақалпақ мәмлекетлик университетиниң Тарийх факультетин   тамамлаған. Қəнигелиги: Тарийхшы.   1999 жылы «История национально-освободительного движения в Каракалпакстане» темада    кандидатлық диссертациясын жақлады. 25 ден аслам илимий методикалық мийнетлери баспада жарияланды. Соның ишинде 1 монография, 2 сабақлық, 4 оқыў қолланбасы баспадан шықты. 2014-жылдан баслап Қарақалпақ мəмлекетлик университетинде «Өзбекстан ҳәм Қарақалпақстан тарийхы» кафедрасы доценти лаўазымында ислеп атыр.

Тангирбергенова Қаллигул, тарийх илимлериниң кандидаты, доцент 1959- жыл    12-майда Тахтакөпир районында туўылған. 1981-жылы Қарақалпақ мəмлекетлик университетин тамамлаған. Қəнигелиги тарийхшы. 1992 жылы «Қарақалпақстан экономикасы екинши жәҳән урысы жылларында (1941-1945 жыллар)» темасында кандидатлық диссертациясын жақлады. 80 нен аслам илимий мийнетлери жәрияланды. Соның ишинде 2 монография, 3 оқыў қолланбасы баспадан шықты. 2014-жылдан баслап кафедра доценти.

скачать софт